“Colorful ” – Khi một linh hồn lạc lối học lại cách yêu đời bằng sắc màu

Trong dòng chảy văn học đương đại Nhật Bản, “Colorful” của Mori Eto là một tác phẩm rất đặc biệt. Nó không dễ xếp vào một nhãn mác quen thuộc nào: không hẳn là truyện thiếu nhi, cũng không hoàn toàn là tiểu thuyết triết lý cho người lớn. “Colorful” giống như một câu chuyện được kể bằng giọng nói dịu dàng, nhưng phía sau sự dịu dàng ấy là những câu hỏi mang sức nặng về sự sống, về tội lỗi, về khả năng được làm lại, và về lý do khiến con người vẫn chọn sống dù đã từng muốn biến mất.

Câu chuyện mở đầu bằng một tình huống vừa kỳ lạ vừa lạnh người. Một linh hồn “có vấn đề” – đến mức bị tước ký ức – được trao cho cơ hội tái sinh dưới sự giám sát của thiên thần Purapura. Nhưng cơ hội ấy không hề dễ dàng. Linh hồn phải nhập vào thân xác của Kobayashi Makoto, một cậu bé 14 tuổi vừa tự tử, và trong vòng một tuần phải tìm ra nguyên nhân thật sự khiến cậu chọn cái chết. Nếu thất bại, linh hồn ấy sẽ vĩnh viễn biến mất.

Thiết lập mang màu sắc siêu nhiên này thực chất chỉ là cánh cửa dẫn người đọc bước vào một câu chuyện rất đời. Bởi khi linh hồn ấy “sống” trong cơ thể Makoto, điều hiện ra không phải là một bi kịch lớn lao rõ ràng, mà là cả một chuỗi ngày xám xịt, ngột ngạt đến mức tưởng như không có lối thoát. Trong mắt “tôi”, cuộc đời Makoto là một thất bại toàn diện: học hành không nổi bật, ở trường thì lạc lõng, gia đình rạn nứt với người cha ngoại tình, người mẹ sống trong im lặng khó hiểu, người anh trai giỏi giang nhưng lạnh lùng. Mọi thứ đều tầm thường, đều bế tắc. Và chính cái “tầm thường” ấy lại đáng sợ hơn bất kỳ bi kịch kịch tính nào.

Thế nhưng, càng sống trong vai Makoto, “tôi” càng buộc phải nhìn lại những gì mình từng phán xét quá vội. Những điều tưởng như vô nghĩa bắt đầu hiện ra dưới một ánh sáng khác: những bức tranh cũ mẹ cất giữ, bữa cơm làm dở nhưng đầy chăm chút, sự quan tâm vụng về của người cha không biết cách nói ra tình cảm, hay thiện ý kín đáo của cô bạn Saotome. Cuộc “điều tra” nguyên nhân cái chết của Makoto dần biến thành một hành trình khác: hành trình nhận ra rằng sự sống không chỉ được cấu thành bởi những biến cố lớn, mà bởi vô số chi tiết nhỏ bé mà ta rất dễ bỏ qua khi đã tuyệt vọng.

Chính ở đây, nhan đề “Colorful” bộc lộ ý nghĩa sâu sắc nhất. “Sắc màu” trong truyện không phải là thứ rực rỡ lạc quan, mà là toàn bộ quang phổ cảm xúc của đời người: từ ấm áp, dịu dàng cho đến u tối, nặng nề. Một hộp cơm giản dị có thể mang màu cam của tình thân; một khoảnh khắc im lặng che chung chiếc ô trong mưa có thể là màu xanh lam của nỗi buồn nhẹ; và cả những suy nghĩ về cái chết cũng là những gam màu đậm không thể thiếu. Qua đôi mắt “tôi”, người đọc học cách nhận ra rằng ngay cả trong một cuộc đời tưởng như chỉ toàn màu xám, sắc màu vẫn luôn tồn tại, chỉ là ta có đủ sức để nhìn thấy hay không.

Nhưng “Colorful” không dừng lại ở việc xoa dịu. Khi ký ức của “tôi” dần trở lại, một sự thật nặng nề được phơi bày: linh hồn ấy không vô tội. “Nguyên tội” mà nó đã gây ra – bắt nguồn từ ích kỷ, đố kỵ và sự thờ ơ – từng hủy hoại sinh mệnh của người khác. Mori Eto không cho nhân vật một con đường chuộc lỗi dễ dàng. Không có sự tha thứ nhẹ tênh, không có phép màu rửa sạch quá khứ. Nhân vật buộc phải nhìn thẳng vào phần xấu xí nhất của chính mình, và chấp nhận rằng có những lỗi lầm không thể xóa đi, chỉ có thể gánh lấy.

Chính sự thẳng thắn ấy khiến “Colorful” vượt lên trên một câu chuyện “chữa lành” thông thường. Cứu rỗi trong tác phẩm này không đến từ việc trở nên tốt đẹp hay hoàn hảo hơn, mà từ lựa chọn rất con người: biết mình đã từng sai lầm, từng làm tổn thương người khác nhưng vẫn chọn sống. Sống để bù đắp, để kết nối, để không lặp lại con đường đã đẩy Makoto đến cái chết. Đó không phải là lựa chọn vì một tương lai rực rỡ hay đầy hứa hẹn, mà đơn giản vì sự sống – dù còn nhiều khiếm khuyết – vẫn luôn đáng để bước tiếp. Như một ý niệm then chốt mà cuốn sách gợi ra: sống là khi trái tim còn có thể chạm đến trái tim khác.

Không khó để hiểu vì sao “Colorful” tạo được sự đồng cảm rộng rãi ở nhiều thế hệ độc giả. Người trẻ nhìn thấy chính mình trong Makoto: cảm giác nghẹt thở trước áp lực học tập, mâu thuẫn gia đình, sự cô đơn và nỗi sợ “mình không đáng được yêu”. Người trưởng thành lại bị chạm đến bởi những câu hỏi khác: liệu trong cuộc sống bận rộn và vô cảm, ta đã từng vì thờ ơ hay ích kỷ mà khiến thế giới của ai đó nhạt màu? Liệu ta có còn can đảm sửa chữa những gì mình đã bỏ lỡ?

Dù chạm đến chủ đề nặng nề như tự tử và tội lỗi, “Colorful” không gieo cảm giác tuyệt vọng. Giọng văn của Mori Eto luôn giữ được sự ấm áp rất riêng: không né tránh đau đớn, nhưng cũng không để người đọc chìm trong bóng tối. Phiên bản phim hoạt hình chuyển thể đã giữ trọn tinh thần ấy, dùng hình ảnh và màu sắc để khuếch đại thông điệp tích cực, nhưng cốt lõi vẫn nằm ở câu chuyện: sự sống, với tất cả khiếm khuyết của nó, vẫn là món quà đáng trân trọng.

Khép lại “Colorful”, có lẽ ai cũng sẽ tự hỏi mình những câu rất giản dị: cuộc đời tôi đang mang những màu gì? Tôi đã vô tình làm phai màu cuộc sống của ai chưa? Và với những người tôi gặp, tôi đã để lại sắc màu nào? Cuốn sách giống như cơ hội mà thiên thần Purapura trao cho linh hồn lạc lối kia, cũng là một lời mời dành cho mỗi chúng ta: nhìn lại đời sống không hoàn hảo của mình, và nếu có thể, hãy thêm vào đó một chút màu sắc của thấu hiểu, của dũng khí, và của việc tiếp tục sống.